Zal ik dit verhaal beginnen op 11 september 2021, bij het World Trade Center? Tijdens een memorial, twintig jaar na de aanslagen, speelt Bruce een akoestische versie van het nieuwe I’ll See You In My Dreams. Hij oogt net zo fragiel als dat zijn stem klinkt. Maar daar staat de steunpilaar voor veel Amerikanen weer, zoals zo vaak in moeilijke tijden.
Of starten we misschien bij de release van Letter To You in oktober 2020? Het eerste volwaardige E Street Band album sinds tijden. De nummers waren goed, de mannen klonken jong en energiek. Maar in de bijbehorende documentaire zagen we dat ze oud waren geworden. Het thema was vergankelijkheid. Het werd niet op een treurige manier behandeld.
Of begint dit op Broadway, op 8 november 2018? Het Walter Kerr Theatre biedt plaats aan 975 mensen, en wij waren er daar deze avond twee van. De kaartjes kwamen tien minuten voor aanvang op miraculeuze wijze in onze handen. Bruce vertelde zijn levensverhaal. In deze setting naar liedjes als Thunder Road, Born To Run en The Promised Land mogen luisteren, samen met mijn grote liefde, het was het grootste geschenk.
Of trappen we nog iets eerder af, op het Malieveld, in Den Haag, op 14 juni 2016? Het was de laatste keer dat ik Bruce met de E Street Band zag, en de eerste keer dat ik Bruce samen met Aisen zag. Wat was die dag legendarisch, in zoveel opzichten. Wat kan een goed gezelschap ook het verschil maken bij de beleving van een concert.
Beginnen in Barcelona zelf, dat kan ook gewoon, bij twee onvergetelijke avonden in Camp Nou, juni 2008. Waar bewezen werd dat de atmosfeer van een concert in Spanje van een andere orde is. “Just make sure that you can always play shows in Spain”, zei Bruce ooit tegen Win Butler, toen die het even niet zag zitten met zijn band Arcade Fire.
Of zullen we gewoon bij het begin beginnen? Dus toen ik in 1992 op mijn slaapkamertje opeens een bekende stem een onbekend liedje hoorde zingen. Human Touch werd voor het eerst op de radio gedraaid. Het was de eerste echt nieuwe muziek die ik hoorde van mijn echt nieuwe held. Het was een magisch moment.
‘s Middags las ik dat Human Touch gesoundcheckt was. Ik rekende me nog niet rijk. Maar na ongeveer een uur werd het ingezet. “You and me we were the pretenders, we let it all slip away”, die woorden. Een nagenoeg perfecte uitvoering, uit het niets. Ik had hem dit nog nooit met de E Street Band zien spelen, en het evenaarde bijna de magie van dat moment op mijn slaapkamer, 30 jaar eerder.
Alles aan deze dag in Barcelona was perfect. Het weer, de terrasjes in de middag, de wandeling naar het Olympisch Stadion, de enorm lange rij waar we niet in hoefden te staan omdat we Front of Stage kaarten hadden, het vreugdemomentje toen we een gezellig eet- en drinktentje vonden in de buurt van het stadion, en natuurlijk de sfeer tijdens het concert.
We waren er met twee bevriende stellen. Ze zagen Springsteen eerder alleen op Pinkpop, of helemaal niet. Hun enthousiasme was ‘priceless’. Dit met hun, en met Aisen natuurlijk, kunnen beleven, het heeft me zoveel goed gedaan. Hoe een mooi gezelschap dus het verschil kan maken. De cirkel was rond toen we een paar weken later met zijn zessen naar Di-rect stonden te kijken op Pinkpop, en volschoten tijdens How My Heart Was Won.
The Promised Land, er is geen nummer dat ik vaker live heb gehoord. Ik moet zelfs bekennen dat het vaak onopgemerkt voorbij is gegaan. Op Broadway kreeg het al een nieuwe dimensie. Het was vanavond, zoals ongeveer altijd, het vijfde liedje. Ik kan dit niet uitleggen, maar opeens betekende die woorden “Mister I am a boy, no I’m a man, and I believe in the promised land” zoveel meer dan ooit tevoren. Ik laat dit liedje nooit meer onopgemerkt voorbijgaan.
Over de show die ze geconstrueerd hebben, hangt, net als over het album, een zweem van ‘ouder worden, afscheid moeten nemen, maar niet opgeven’. In 2018 stond Bruce aan het sterfbed van George Theiss. Toen Theiss overleed, was Bruce het enige overgebleven lid van The Castiles, zijn eerste bandje. Hij vertelt hierover voordat hij Last Man Standing speelt. Hij laat het volgen door Backstreets, een hartverscheurend verhaal over vriendschap, een van mijn favoriete Springsteen songs. Het hart van de show.
Na een kleine drie uur verlaat de band het podium. Het laatste uur was gevuld met alleen maar ‘greatest live hits’. We zijn allemaal behoorlijk kapot. Hoe zou Bruce, 73 jaar, zich voelen? Hij is in in zijn eentje achtergebleven, en tokkelt wat op zijn gitaar. Dan zingt hij: “The road is long and seeming without end, the days go on, I remember you my friend, and though you're gone and my heart's been emptied it seems, I'll see you in my dreams.” Mijn steunpilaar.